Vitaliteit op de werkvloer

Heb je als doel de vitaliteit op de werkvloer te verbeteren? Zoek je naar oplossingen hiervoor? We schetsen hoe je je vitaliteit op de werkvloer aan kunt pakken. Ook het verbeteringsproces lichten we toe. Praktische tips helpen de kans op succes te maximaliseren.

Inhoud:

  1. Wat is de betekenis van vitaliteit op de werkvloer?
  2. Waarom vitaliteit op de werkvloer?
  3. De overlap tussen ‘Vitaliteit op de werkvloer’ en ‘duurzame inzetbaarheid’
  4. Wat is het verschil tussen ‘vitaliteit op de werkvloer’ en ‘duurzame inzetbaarheid’?
  5. Hoe is het met de vitaliteit op de werkvloer? Meten is weten
  6. Verandert vitaliteit op de werkvloer door Corona en thuiswerken?
  7. Vitaliteit op de werkvloer kun je gewoon doen!
  8. Faciliteer en communiceer vitaliteit op de werkvloer

 

Wat is de betekenis van vitaliteit op de werkvloer?

Vitaliteit op de werkvloer is een veel breder begrip dan vitaliteit. Vitaliteit staat in de Dikke van Dale omschreven als ‘levenskracht, energie, levendigheid, bezieling, dynamiek’. Deze omschrijving richt zich op de mens.

Vitale werknemer is blij (1)

Maar vitaliteit op de werkvloer heeft daarnaast ook betrekking op het werk en alles wat ermee samenhangt. Daarmee gaat dit begrip veel verder dan vitaliteit. Wat ons betreft komt vitaliteit op de werkvloer dicht in de buurt van ‘werken aan duurzame inzetbaarheid’.

Er is ook een tweede perspectief op de betekenis van vitaliteit op de werkvloer voor jouw organisatie. Het gaat om productiviteit van jouw organisatie. Vitale medewerkers zijn gemotiveerder, verzuimen minder en presteren meer.

Daar wordt niet alleen het management, maar ook klanten en leveranciers blij van. Vitaliteit op de werkvloer kan dus heel veel voor de organisatie betekenen.

Uiteindelijk is de essentie van vitaliteit op de werkvloer gedragsverandering in de organisatie. Werkwoorden als budgetteren, meten, communiceren, herhalen, faciliteren worden in de komende acht minuten leestijd geplaatst in de context van vitaliteit op de werkvloer.

 

Waarom vitaliteit op de werkvloer?

Vitale medewerkers zijn gezonder, energieker en gemotiveerder. En eigenlijk weet de overgrote meerderheid ook wel dat werken aan vitaliteit in het belang van zichzelf, de werknemer, is. Dat wil overigens niet zeggen dat het altijd makkelijk is.

Maar ook de potentiële opbrengsten voor de organisatie zijn groot. Heel concreet is de verlaging van verzuim.

Heel vaak wordt 1% lager verzuim gelijk gesteld aan 1% minder personeelskosten. Dat is echter een onderschatting. Een medewerker verdient meer dan zijn arbeidskosten als hij aan het werk is.

De vuistregel is dat een werknemer een brutomarge van tweemaal zijn salariskosten realiseert. Dus 1% minder verzuim betekent gemiddeld 2% meer brutomarge.

Vitale werknemers blijven langer bij de organisatie werken. Minder verloop betekent:

  • Minder recruitmentkosten
  • Minder inwerken
  • Minder transitievergoeding
  • Minder gedoe
  • Minder advieskosten
  • Minder oponthoud in bedrijfsprocessen
  • Etc.

De kosten van het vervangen van een medewerker worden geschat op één jaarsalaris.

Een rekensommetje voor de beleving. Stel dat je met vitaliteit op de werkplek 1% minder verzuim realiseert en 10% langere verblijftijd in de organisatie. Je maakt dan 2% meer brutomarge en hebt 10% lagere personeelskosten.

Reken dat voor jouw organisatie uit. Dan krijg je een hele ander gesprek met de directie over het budget voor vitaliteit op de werkvloer.

Natuurlijk is het niet eenvoudig een causale relatie te leggen tussen individuele maatregelen en verbetering van de vitaliteit. Hoe leg je een relatie tussen gezondere lunch in het bedrijfsrestaurant of het ter beschikking stellen van een bedrijfsfiets met lager ziekteverzuim?

 

De overlap tussen ‘Vitaliteit op de werkvloer’ en ‘duurzame inzetbaarheid’

Werken aan vitaliteit op de werkvloer lijkt al snel op werken aan duurzame inzetbaarheid. Typische signalen van ontbrekende vitaliteit zijn lusteloosheid, het opzien tegen werk en gevoelens van emotionele uitputting. Hier liggen dan maatregelen gericht op fysieke en mentale gezondheid voor de hand. Toch?

Maar hoe effectief zijn dergelijke maatregelen als een medewerker loonbeslag heeft gekregen en financiële problemen heeft? Zit een rokende mantelzorger met een ernstig zieke partner te wachten op een anti-rook training? De oorzaak van ontbrekende vitaliteit hoeft niet per sé te liggen in gebrekkige fysieke of mentale gezondheid

Dus vitaliteit op de werkvloer wordt ook verbeterd door maatregelen zoals:

  • flexibele werktijden voor de mantelzorger,
  • motivatie en betrokkenheid met goede communicatie en overleg,
  • vakkennis en vaardigheden zodat werken makkelijker wordt
  • veilige werkomgeving waarin medewerkers (privé)problemen kunnen en durven te delen.

Zo betekent werken aan vitaliteit op de werkvloer ook werken aan de hoofdgebieden van duurzame inzetbaarheid. Mooier kan het niet, zou je zeggen. Maar dan ligt de vraag wat het verschil tussen de twee is wel voor de hand. Dat beantwoorden we hieronder. 

 

Wat is het verschil tussen ‘vitaliteit op de werkvloer’ en ‘duurzame inzetbaarheid’?

Vitaliteit op de werkvloer en duurzame inzetbaarheid hebben weliswaar een grote overlap. Desondanks is het belangrijk om, vanwege de verschillen beide begrippen een eigen plek te geven. Ze worden wel eens als synoniemen gezien of verwisseld. Maar dat zijn het niet en het is zinvol de verschillen te benoemen.

Duurzame inzetbaarheid:

  • heeft een wettelijk kader
  • heeft subsidiemogelijkheden
  • is onderdeel van veel CAO’s
  • is onder regie van medewerker
  • wordt geassocieerd met verhoging pensioenleeftijd

Deze kenmerken hebben geen betrekking op vitaliteit op de werkvloer. Zo kan het zinvol zijn het programma vitaliteit op de werkvloer onder de noemer duurzame inzetbaarheid te brengen in het kader van verplichtingen en subsidiemogelijkheden.

Anderzijds kun je overwegen maatregelen in het kader van duurzame inzetbaarheid wellicht onder noemer ‘vitaliteit op de werkvloer’ te communiceren.

Het gaat dus meer om verpakking dan over verschillen in inhoud. Maar verpakking is belangrijk. Het kan grote invloed hebben op de acceptatie en respons op jouw maatregelen.

 

Hoe is het met de vitaliteit op de werkvloer? Meten is weten

Vitaliteit op de werkvloer is meetbaar. Sterker nog, organisaties hebben vaak al data die betrekking hebben op de vitaliteit op de werkvloer. Denk bijvoorbeeld aan verzuimgegevens, personeelsverloop, het aantal loonbeslagen of het gebruikmaken van mogelijkheden voor opleiding en training.

Gegevens van het bedrijf (1)

Maar je kunt het natuurlijk ook aan de medewerkers vragen. Aangezien dit persoonlijke vragen zijn is het belangrijk dat privacy gewaarborgd is. Daarom hebben we een aantal vragen over vitaliteit in onze DI-scan opgenomen.

De werknemer krijgt in de resultaten van deze DI-scan ook de bijbehorende maatregelen waarmee hij aan dit onderwerp kan werken. Het belangrijkste is dat de werknemer gegarandeerde privacy krijgt. Dan voelt hij zich vrij om precies te antwoorden wat de situatie is.

En dan is er natuurlijk ook medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO). Weliswaar vraag je in zo’n onderzoek niet naar de vitaliteit van de werknemer. Maar een lage tevredenheid signaleert ook een lage vitaliteit. En door vragen op verschillende terreinen te stellen, krijg je ook een beeld waar de oorzaken van deze lage score ligt. Met ons MTO kun je medewerkers ook de mogelijkheid bieden om een toelichting te geven.

Met de beschikbare data zoals verzuim, aangevuld met DI-scan data en MTO onderzoek, weet je precies hoe je ervoor staat op het gebied van vitaliteit op de werkvloer. Je kunt kwantitatieve doelen stellen omdat MTO en DI-scan data je inzichten geven over knelpunten. En door de metingen te herhalen kun je ook de ontwikkeling van de vitaliteit op de werkvloer vaststellen.

 

Verandert vitaliteit op de werkvloer door Corona en thuiswerken?

Het korte antwoord is ‘ja, natuurlijk’. Met thuiswerken wordt vitaliteit op de werkvloer dan vitaliteit op werkkamervloer. Als je een werkkamer hebt tenminste. Want niet iedereen heeft de luxe thuis een afgezonderde werkplek te hebben.

Thuis werken maakt sommige dingen makkelijker en sommige dingen moeilijker. Velen zullen bijvoorbeeld het woon-werk verkeer niet missen. Het wordt ook makkelijker gedurende werktijd een boodschap te doen.

Thuiswerken (1)

Maar Corona heeft ook duidelijk gemaakt dat thuiswerken een keerzijde heeft. Privé en werk gaan meer door elkaar lopen. Het wordt meer eentonig omdat er minder sociale contacten zijn en je 24 uur in dezelfde omgeving bent. En airconditioning wordt thuis gemist met een hittegolf.

Thuiswerken maakt vitaliteit op de werkvloer dus nog breder. Voorzieningen voor goed en prettig thuiswerken helpen. En hybride werken, een combinatie van thuis en op kantoor werken heeft de potentie van ‘best of both worlds’.

 

Vitaliteit op de werkvloer kun je gewoon doen!

We hebben heel veel concrete maatregelen verzameld. Hier kun je ze allemaal zien.

We spraken eerder over of je maatregelen verplicht kunt stellen. Je kunt dan bijvoorbeeld denken aan training, opleiding, periodiek contact met de bedrijfsarts of periodieke preventieve gezondheidscheck. De intrinsieke motivatie van de werknemer is natuurlijk wel belangrijk voor het effect of slagen van het verbeteren van de vitaliteit op de werkvloer.

Het uitzetten van de DI-scan of MTO is ook een concrete maatregel. Het signaleert commitment van de organisatie aan de medewerkers. Het activeert het onderwerp bij de medewerkers.

Maar er zijn ook behoorlijk wat maatregelen die je gewoon direct kunt nemen:

  • beschikbaar stellen van fruit en koud water op werkplekken
  • het aanbod in het bedrijfsrestaurant gezonder maken
  • het gebruik van de lift beperken of demotiveren
  • elektrische bedrijfsfiets als alternatief voor woon-werk verkeer faciliteren
  • etc.

 

Faciliteer en communiceer vitaliteit op de werkvloer

Vitaliteit moet gefaciliteerd en gecommuniceerd worden. Alleen dan kan eraan gewerkt worden. Sommige maatregelen hebben budgettaire consequenties. Andere maatregelen hebben betrekking op hoe je werk organiseert.

Wellicht heeft communicatie nog de meeste potentie om vitaliteit op de werkvloer te verbeteren. We spraken al over de mogelijkheid om een DI-scan of MTO in te zetten als vormen van communicatie. Je kunt bijvoorbeeld in een MTO vragen naar ideeën voor verbetering van de vitaliteit op de werkvloer.

Maar er zijn nog andere bronnen van communicatie die helpen:

  • Stel een langetermijnvisie op rondom vitaliteit op de werkvloer die je in de organisatie communiceert. Het signaleert commitment.
  • Informeer over de voortgang, faciliteiten en succesverhalen.
  • Maak vitaliteit onderwerp in de gesprekscyclus, team-overleggen, werknemers bijeenkomsten.

‘Spread the word’ of misschien beter ‘repeat the word’: herhaling is belangrijk om een boodschap op de mentale shortlist te krijgen. Dat geldt ook voor vitaliteit op de werkvloer.

Recent Articles

Wilt u talent zichtbaar maken binnen uw organisatie?

Gratis extra workshop Motivalent op 15 mei in Wageningen.

HRorganizer heeft sinds kort een nieuwe...

Het selectieproces; een cocktail van verwarring!

Als je kunstmatige intelligentie, recruitment en journalisten mixt, krijg je een cocktail van...

Meer aandacht voor keuzeproces maakt arbeidsmobiliteit nog waardevoller

De spanning op de arbeidsmarkt is helemaal terug. Want talent van buitenaf werven is weer moeilijk....