KPI's voor duurzame inzetbaarheid

Key Performance-Indicators, afgekort KPI's, zijn belangrijk. Want ze geven richting en sturing aan wat je als organisatie wilt bereiken. Duurzame inzetbaarheid is ook belangrijk. Want met plezier langer kunnen blijven werken is een prachtig doel voor zowel de organisatie als medewerker.

Voor de organisatie:

  • Minder job hopping
  • Hogere werknemerstevredenheid
  • Lagere verzuimcijfers

Voor de medewerker:

  • Minder stress en een betere werksfeer
  • Meer plezier in het werk
  • Langer gezond aan het werk

In deze blog vertellen we hoe je een KPI voor duurzame inzetbaarheid ontwikkelt. We lichten ook toe hoe je de score op zo’n KPI kunt verbeteren.

Inhoud

 

1. Wat is een KPI voor duurzame inzetbaarheid?

KPI voor duurzame inzetbaarheid opschrijvenEen KPI voor duurzame inzetbaarheid is een indicator die aangeeft hoe duurzame inzetbaarheid zich in jouw organisatie ontwikkelt. Een KPI is een getal dat je kunt meten. Dat kan een exact cijfer zijn, maar ook een percentage.

De eerste stap is om een concreet en meetbaar doel te stellen. Wat wil je bereiken op het gebied van duurzame inzetbaarheid? En wat is de indicator die daarbij hoort?

Eerst geven we voorbeelden van doelen. Daarna de verschillende soorten van KPI’s voor duurzame inzetbaarheid.

 

1.1 Doelen met betrekking tot duurzame inzetbaarheid

Duurzame inzetbaarheid is een breed begrip. Het gaat niet alleen over werk, maar ook over gezondheid, privésituatie en geld. Hier kun je lezen welke deelterreinen het onderwerp heeft.

Gelukkig kun je toch één of meerdere doelen stellen over dit brede begrip. We maken onderscheid tussen directe en indirecte doelen.

Directe doelen
Duurzame inzetbaarheid kun je meten door je medewerkers vragen te stellen over deze onderwerpen. Zo’n vragenlijst wordt vaak DI-scan genoemd. De vragen in deze scan hebben een directe relatie met duurzame inzetbaarheid en kunnen daarom als KPI genomen worden.

Daarmee kun je ook de gemiddelde score op dergelijke vragenlijsten als KPI nemen.

Indirecte doelen
Maar er zijn ook andere doelen die indirect betrekking hebben op duurzame inzetbaarheid:

  • ziekteverzuim
  • gemiddelde leeftijd dat mensen met pensioen gaan in jouw organisatie
  • besteedde budget voor training en opleiding dat je als organisatie aan je medewerkers geeft
  • aantal loonbeslagen i.v.m. persoonlijke financiële problemen
  • deeltijdwerk en gebruik van flexibele werktijden
  • aantal jaren dat een medewerker een functie bekleed

Tenslotte kan medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) ook een indicator zijn van de mate van duurzame inzetbaarheid. Tevreden en bevlogen medewerkers zijn over het algemeen duurzamer inzetbaar dan ontevreden medewerkers.

 

1.2 Twee soorten KPI's voor duurzame inzetbaarheid

Met het onderscheid tussen directe en indirecte doelen voor duurzame inzetbaarheid, zijn er dus ook twee soorten KPI's voor duurzame inzetbaarheid; directe en indirecte KPI's.

  1. Directe KPI’s
    Directe KPI's, gebaseerd op DI-scans, hebben het voordeel dat ze direct betrekking op het onderwerp hebben. Maar met inachtneming van privacy weet je niet welke scores bij welke individuen horen.
  2. Indirecte KPI’s
    Indirecte KPI's dekken slechts een beperkt gedeelte van duurzame inzetbaarheid. Het voordeel van deze KPI’s is dat je op individueel niveau kunt werken aan duurzame inzetbaarheid. En meestal zijn de gegevens voor deze KPI’s al in de organisatie beschikbaar. Je kunt dus direct aan de slag.

2. Het meten van KPI’s voor duurzame inzetbaarheid

KPIs duurzame inzetbaarheid tabletWe hebben nu de doelen voor duurzame inzetbaarheid en de KPI’s die daaruit voortvloeien. De volgende stap is het meten van deze KPI’s. Meting van directe KPI’s voor duurzame inzetbaarheid komt uit vragenlijsten die aan medewerkers ter beschikking worden gesteld. Ook hier bestaan er verschillende benaderingen met ieder hun voor- en nadelen.

 

2.1 Gevalideerde ‘vaste’ vragen over duurzame inzetbaarheid

Een aantal aanbieders bieden vragenlijsten die gebaseerd zijn op onderzoek en toetsing. Bijvoorbeeld TNO met de ‘DIX’ en Blik op werk met de ‘Working Ability Index’ (WAI). Deze vragenlijsten zijn gevalideerd op of de vragenlijsten wel ‘duurzame inzetbaarheid’ meten.

 

2.1.1 Duurzame inzetbaarheid in de bouw en basisonderwijs met één vaste vragenlijst?

Gevalideerde vragenlijsten kun je niet zomaar veranderen. Ze verliezen dan namelijk hun validiteit. Om deze validiteit te behouden, kun je deze vragenlijsten dus niet aanpassen.

De verschillende sectoren hebben echter sterk afwijkende kenmerken. Zo is de bouw overwegend mannelijk met sterke nadruk op fysieke belasting. Ook is in de bouw ‘bijklussen’ met bijbehorende extra belasting en minder hersteltijd een issue.

Het basisonderwijs is overwegend vrouwelijk met sterke nadruk op mentale belasting. De grote sociale complexiteit door grote klassen, diversiteit in leerlingen en (zeer) assertieve ouders spelen een grote rol.

Hoe ga je deze hele verschillende contexten van duurzame inzetbaarheid benaderen met één vragenlijst? Eigenlijk zou de vragenlijst dus aangepast moeten worden.

 

2.2 Flexibele vragen over duurzame inzetbaarheid

Onze klanten vragen ons regelmatig om vragenlijsten voor duurzame inzetbaarheid aan te passen. Bijvoorbeeld door specifieke vragen toe te voegen of te verwijderen. Wij helpen onze klanten hier graag bij.

Een aangepaste vragenlijst past namelijk beter bij (klant)specifieke situaties. Zo kun je in de bouw een vraag toevoegen of de medewerker buiten werktijd nog bouwwerkzaamheden privé uitvoert. Dit zegt namelijk iets over zijn werk-privé balans.

Voor de leraar in het basisonderwijs kun je een vraag over ‘de steun van de organisatie voor het omgaan met mentale belasting’ toevoegen. Dit geeft extra info over het thema gezondheid en vitaliteit.

3. Werken aan het verbeteren van KPI’s voor duurzame inzetbaarheid

KPIs verbeteren (1)Met vragenlijsten kun je KPI’s op duurzame inzetbaarheid meten. Maar ze hebben een grote tekortkoming. Ze geven namelijk geen inzicht in waarom je zo gescoord hebt. Met andere woorden: wat kun je met de uitkomsten? Waarom scoor je zo hoog of laag?

Zo zijn er voor 'uitputting ten gevolge van werk' maar liefst 12 verklaringen:

  1. Werkomstandigheden (geluid, temperatuur, werkplek)
  2. Middelen (beschikbare apparatuur, materiaal)
  3. Overwerken
  4. Beperkte mogelijkheden flexibele werktijden
  5. Werk waar niet aan toegekomen wordt
  6. Werkdruk
  7. Tijdgebrek voor uitvoering taken
  8. (Storende) spoedklussen
  9. Beperkte taakwisseling
  10. Beperkte mogelijkheid zelf tijd in te delen
  11. Beperkte mogelijkheid zelf taken in te delen
  12. Beperkte mogelijkheid tot initiatief

Dus, als je iets aan die uitputting wil doen, dan moet je eerst de oorzaak achterhalen. Hoe je dat doet vertellen we hieronder.

 

3.1 KPI's van duurzame inzetbaarheid verbeteren

Een hele belangrijke stap in het werken aan duurzame inzetbaarheid is dus inzicht verkrijgen tussen onderdelen van duurzame inzetbaarheid en jouw organisatie. Hoe vul je de DI-scan aan om meer inzicht te krijgen? Door het te combineren met een MTO.

Met een MTO ga je op zoek naar de achterliggende oorzaak van een KPI van duurzame inzetbaarheid die je wilt verbeteren. Alle onderwerpen die we noemden als mogelijke oorzaak van ‘uitputting’ kunnen in een MTO worden onderzocht. Maar let wel op de valkuil(en)! Wat die valkuilen kunnen zijn leggen we hieronder uit.

 

3.2 Valkuilen (vermijden) van vragenlijsten

Bij het gebruik van vragenlijsten zien we twee valkuilen. De eerste valkuil is ‘vragenlijst moeheid’. De snelle technologische ontwikkeling maakte het vragen van feedback, reviews en beoordelingen veel eenvoudiger.

Hierdoor worden we veel vaker dan vroeger gevraagd feedback te geven: soms wel dagelijks. Met z’n allen worden we hier een beetje moe van. Dat kan resulteren in een lage respons.

De tweede valkuil bij duurzame inzetbaarheid en MTO is privacy. Het is heel belangrijk dat medewerkers zich vrij voelen om een eerlijk antwoord te geven. Je moet privacy dus garanderen.

Je vermijd bovenstaande valkuilen door:

  1. goede communicatie
  2. privacy te garanderen
  3. alleen relevante vragen te stellen

4. Meet en verbeter DI met onze oplossing

medewerkerstevredenheidsonderzoek dashboard

We hebben oplossingen voor zowel duurzame inzetbaarheid als MTO. Wij werken met flexibele vragenlijsten die je contextafhankelijk in kunt zetten.

Met onze business intelligence (BI) oplossingen onderzoeken we samen hoe jouw organisatie gericht aan KPI’s voor duurzame inzetbaarheid werkt.

Bekijk onze pagina's over onze DI-scan of MTO
Of neem vrijblijvend contact op. 

Recent Articles

5 manieren om de productiviteit van jouw medewerkers te verhogen

Is er meer te halen uit jouw medewerkers? Waarschijnlijk wel. Maar hoe verhoog je de productiviteit...

Vitaliteit op de werkvloer

Heb je als doel de vitaliteit op de werkvloer te verbeteren? Zoek je naar oplossingen hiervoor? We...

Een mooi voorbeeld van duurzame inzetbaarheid in de praktijk

Voorbeelden van duurzame inzetbaarheid spreken meer dan theoretische beschouwingen. In dit...